Bilimler ve Sanatlar Üzerine Söylev

Jean-Jacques Rousseau, Bilimler ve Sanatlar Üzerine Söylev adlı eserinde, bilimlerin ve sanatların gelişmesinin insan ahlakını iyileştirip iyileştirmediğini sorgular. Dijon Akademisi’nin 1750 yılında açtığı bir yarışma için kaleme aldığı bu düşünce yazısında Rousseau, bilimsel ve sanatsal ilerlemenin toplumları her zaman daha erdemli hâle getirmediğini; aksine gösteriş, lüks, kibir ve çıkar ilişkilerini besleyerek doğal insan değerlerini zayıflatabildiğini savunur. Medeniyetin gelişimi ile ahlaki ilerleme arasındaki ilişkiyi tarihsel örnekler ve felsefi değerlendirmeler üzerinden ele alan eser; erdem, özgürlük, eşitlik, toplumsal yozlaşma ve insan doğası gibi konuları tartışır. Rousseau’nun Aydınlanma düşüncesine eleştirel yaklaşımını ortaya koyan bu çalışma, düşünce tarihinin önemli metinlerinden biridir.