Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş

Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş, José Saramago’nun yaşamla ölümü yer değiştirir gibi düşündüren, ironik ve derin bir alegorisidir. Bir ülkede ölümün aniden görevini bırakmasıyla başlayan hikâye, önce sevinç gibi görünen bu durumun kısa sürede kaosa dönüşmesini anlatır; çünkü ölümsüzlük, insanı kurtarmak yerine onu yeni bir çaresizliğe sürükler. Saramago, bu tuhaf kurgunun içinde insanın fanilikle kurduğu ilişkiyi, korkularını ve umutlarını sorgular; ölümü bir son olmaktan çok, hayatı anlamlı kılan gizli bir denge unsuru olarak gösterir. Roman, mizahın ardına saklanmış bir felsefeyle, yaşamanın değerini ancak kaybetme ihtimaliyle kavrayabildiğimizi fısıldayan sarsıcı bir masal gibidir.